Малалла вулатăп.
«Хăна-вĕрле» тата
«Мулкач Терушĕ, Някуç тата ыттисем» пайсене вуласа тухрăм. Акă мĕн çĕнни пĕлме тÿр килчĕ:
çӳрме — ку сăмаха романрах ăнлантарса панă. «Тултармăш евĕрлĕ апат (ӳпкене касса пыршăпа çыхнă какай. Шӳрпере пиçет.).»
хытăлла пĕçернĕ пĕр çăмарта — чăмăрла вырăнне «хытăлла» тенине малтан илтменччĕ.
пуçиле — пуçкасан, çын вĕлерекен.
тăнчă — пĕлмелле мар сăмах... Сăмахсарсенче çук, шыравçăсем пĕлмеççĕ... «...Ăнсăртран пĕрер чăваш пырса ларсан вăл та часах хăйĕн тăван чĕлхине манса каять. Тăнчă манать!..»
кулава — ку сăмах «кăлава» пулать пулĕ, е хальхилле «глава».
вут
вутарса хунă — «хытă каласа хунă» пулать иккен, кĕнекерех ăнлантарса панă. Сăмахсарта çук. Акмăрса Анчăкăн историйĕ пи-и-итĕ интереслĕ.
тăпачă — пĕлместĕп. Николай Теветкелĕн
«Тăпачă» ятлă сăвă пур. Авăн çапнă чухнехи хатĕр пулас...
тĕпле — «юса», «тÿрлет» пĕлтерĕшлĕ.
пыр çыххине — ... пĕлместĕп, мĕн çыххи-ши?
сулĕш — сăмахсарсенче çук. «сулĕш пӳлĕнсе ларчĕ» — сăмах сывлăш пирки-ши пырать?
Хм... «кăсăя пĕççи» татах тĕл пулчĕ :) Хветĕр Уяр юратать иккен ку сăмахçаврăнăша! 55-мĕш страница таран вуласа çитрĕм пулин те виççĕ тĕл пулчĕ ĕнтĕ.
ниш — хал пĕтни, вăйсăрлăх. Ниш курăкĕ — ландыш. «Мулкач Терушĕн карчăкĕ — нише кайнă çын». Тепĕр майлă каласан, вăйсăрланнă çын ĕнтĕ. Ку сăмаха пĕлетĕп, лайăхрах астуса юлмашкăн кунта кĕртрĕм-ха.
ĕселен — аран-аран йăштăртатса çÿрени. «Какай пиçнĕ вăхăтра пулсан çуррине вăрттăн татса илсе хыпать, тути-çăварне пĕçерте-пĕçерте ĕселенет».
шăр çарамас — çаппа-çарамас? «Маншăн пулсан шăр çарамасах çӳре...». Сăмахсарта ку пĕлтерĕш çук.
куç хӳри — ??? Ку фразеологизм е сăмахçаврăнăш? «куç хӳрипе те çаврăнса пăхмастăп...»
Ку тĕлте фразеологизмсем нумайланса кайрĕç...
хыпар-хăнар — хыпарне пĕлетĕп-ха, хăнарне пĕлместĕп. Темĕнле сăмахах пулнă пулĕ-ха малтан...
пĕр йĕппи таранччен — ку фразеологизма ăнланаймастăп...