Электронлă вулавăш

Ку сайтра эсир чăвашла çырнă хайлавсене тупма пултаратăр. Пур хайлава та авторĕ, çырнă çул тăрăх çăмăллăн тупма пулать. Ку архива ятарласа хатĕрленĕ — сире килĕшекен хайлавсене эсир ку сайтра та, уйрăммăн уçласа илсе те вулама пултаратăр.

Пӗлме: хайлавсем вырнаҫтармалли йӗрке.

Акăшĕ ăçта? - Атăлта.

Чĕпписем ăçта? - Тинĕсре.

Атăлпа тинĕс пĕрлешнĕ чухне

Асилет-ши акăш чĕппине.

Асилет те пуль, асилмест те пуль, -

Ун юратнă чĕппи урăх пур.

Унталла-кунталла эп кайсассăн,

Асилет-ши мана чун савни.

Асилет те пуль, асилмест те пуль

Хăй юратнă, ай, чун савнине.

Асилет те пуль, асилмест те пуль,

Ун юратнă сар хĕр урăх пур.

Ас илет те пуль, ас илмест те пуль,

Хăй юратнă сар хĕр çумĕнче.

Крымски калпак - кăвак калпак,

Тăхăнатăп ăна юлашки.

Ах, савниçĕм, кăвак куçăм,

Калаçатăп санпа юлашки.

Ах, савниçĕм, кăвак куçăм,

Эп куратăп сана юлашки.

Вуникĕлле явнă чĕн чăпăркка

Мĕншĕн сӳтĕлмелле тунă-ши.

Уйрăммăн çуралса, пĕрле ӳссе,

Мĕншĕн уйрăлмалла пулчĕ-ши.

Уйрăммăн çуралса, пĕрле ӳссе,

Мĕншĕн уйрăлмалла пулчĕ-ши.

Çĕнĕрен эп çуна тăваяс çук.

Тусан та - киввине манас çук.

Çĕнĕрен савни тупаяс çук,

Тупсан та киввине манас çук.

Çĕнĕрен эп савни тупаяс çук,

Тупсан та эп сана манас çук.

Эпир Ăстампула каиччен,

Акмасăрах тырă пулать, тетчĕç,

Вырмасăрах кĕлте тулать, тетчĕç.

Эпир Ăстампула кайсассан,

Аксассăн та тырă пулмарĕ,

Вырсассăн та кĕлте тулмарĕ.

Эпир Ăстампула каиччен,

Шыв вырăнне юхать сĕт, терĕç,

Çиес çăкăр хуплу пулать, терĕç.

Эпир Ăстампула кайсассăн,

Сĕчĕ çеç мар, шыв та юхмарĕ,

Хуплăвĕ мар, çăкăрĕ те, ай, пулмарĕ.

Силпи ялĕнче

Пуш уйăхăн вĕçĕнче

Хĕвел пăхрĕ ăшăтса,

Силпи чăваш ялĕнче

Юр ирĕлчĕ васкаса.

Тусем, сăртсем хуп-хура

Юрĕ кайса пĕтнĕрен,

Тухать курăк çăп-çăра

Хĕвел хытă хĕртнĕрен.

Сивĕ, хаяр хĕл иртет,

Каять йĕрсе, хурланса,

Сивĕ куççулĕпе йĕрет

Иртнĕ куншăн хуйхăрса.

Путăксемпе, варсемпе

Çĕмĕрĕлсе шыв кĕрлет.

Анчах мĕнле йĕрсен те,

Хĕвел хĕртнĕçем хĕртет.

Хĕл куççулĕ шавласа

Юхса кайрĕ çырмара.

Ачи-пăчи выляса

Чупса çӳрет урамра.

Килчĕ ырă çуркунне,

Килчĕ, ячĕ ăшăтса.

Хĕвел савать тĕнчене

Хĕл ыйхинчен вăратса.

Тĕттĕм вăрман чĕрĕлет,

Ешĕл тумтир тăхăнать,

Çеçен хир те ешерет,

Илемĕпе мухтанать.

Тĕрлĕ-тĕрлĕ чечексен

Ырă шăрши сарăлать,

Пур çĕрте те кайăксен

Лайăх юрри янăрать.

Çӳлте, пĕлĕт айĕнче,

Тăри юрри илтĕнет,

Çемçе курăк çийĕнче

Путек-сурăх сиккелет.

Хăй кĕтĕвĕ патĕнче

Ача шăхличĕ калать,

Хырăмĕ пит выçнипе

Силпи ялнелле пăхать.

Малалла

Ашшĕпе амǎшĕ ватлăх енне сулăнсан çут тĕнчене килчĕ Натали. Аслă ачисем тахçанах çитĕнсе çитсе тăван йăваран вĕçсе тухса кайса пĕтнĕччĕ ĕнтĕ. Маюк аппа, çие юлнине пĕлсен, малтанлăха аванмарланса çӳрерĕ. Больницăна кайма та шутланăччĕ хырăм пăрахма, упăшки, Ваççили пичче, чарчĕ: «Çурат. Тен, Турри хамăра ватлăхра пăхма парать пулĕ пепкене …» Вăхăт çитсен, мăшăрне юнашар ялти участок больницине лашапа леçрĕ. Тухтăрĕ вырăнта пулман пирки санитарка йышăнчĕ çăмăлланма хатĕрленекен хĕр арăма. Хăй вара темшĕн мăкăртата-мăкăртата вырăн хатĕрлет: «Тĕнче пĕтет пуль ара…Ваттисем аташа пуçларĕç, намăса та пĕлмеççĕ, ача çуратаççĕ…» Маюк аппа чăтрĕ-ха малтанах, каярахпа вара: «Апла ман каялла киле каяс-ши ĕнтĕ?»-терĕ шăппăн. «Вырт, килнĕ-тĕк,-» лаплаттарса хучĕ хыттăн санитарка, анчахран вара тек чĕнмерĕ…

Пĕчĕкçĕ сарă çӳçлĕ Натали çемьере пуринчен те ытларах юратакан ача пулчĕ: кĕçĕнни вĕт, пылакки. Ашшĕ маччаналла çĕклетчĕ те ăна: «Манăн тĕпренчĕкĕм, чиперккеçĕм»,- тетчĕ ачашшăн. Пиччĕш-аппăшсем те саватчĕç йăмăкне, хуларан ун валли парне илмесĕр килни пулман-тăр пĕрин те. Шăнкăрав пек уçă сассипе пӳрт тулса ларатчĕ, пусăк кăмăл та çĕкленетчĕ. Кăн-кăвак куçĕсем, каçăртарах пĕчĕк сăмси, тулли тутисем, чăнах та, ун сăнне илем кĕртетчĕç. Ахăлтатса кулнă вăхăтра сулахай пит çăмарти çинчи путăк татах та чипертерех кăтартатчĕç ăна…

Малалла

Мĕн-ши вăл телей? - пĕлесчĕ,

Тĕл пулсан ăна пĕрре -

Илĕртесчĕ те кĕртесчĕ.

Ĕçтересчĕ, çитересчĕ,

Çул çинчен мунча кĕртесчĕ,

Хаксăр хаклă хăнана

Юрама пĕлсе çитесчĕ.

Хĕлхемне парас пулсассăн,

Тав туса хĕве чикесчĕ,

Перекетлĕн ас тивесчĕ.

Çил, ан аташ, ан пуçтахлан,

Ан сирпĕтсем куçа тусан.

Те суккăрлантăм, намăс куртăм,

Ултавçă пуканийĕ пултăм.

Йăпанчăк йĕкĕт еккипе

Унта-кунта çĕтсе çӳрерĕм,

Чĕре ыратнине сисмерĕм,

Чун тăвăлне шута илмерĕм...

Куç аташтарчĕ пуль, йĕпенчĕ.

Юрать, тен, суйлама вĕренчĕ.

Сĕм-сĕм вăрман ăшĕнче,

Çырмасенче, уйсенче -

Армак-чармак арçури

Упа евĕр мĕкĕрсе,

Ӳхĕ евĕр ӳхĕрсе,

Урмăшăнса-хӳхлесе

Çухăрашса çӳрет тет.

Шăпи синкер пулнипелен

Чĕрçи ачи сассипеле

Нĕшĕклесех йĕрет тет.

Ирпе ирех ĕçе кӳлнĕ

Лаша куçĕ хĕрелнĕ.

Каç пуличчен тапаçланса

Йывăр лава туртайманшăн

Лавçи ăна чĕн пушăпа

Ятла-ятла хĕненĕ,

Çăварлăхне турттарнă,

Тилхепипе çаптарнă...

Лĕнчĕ-ĕр! кайнă урисене

Лаши - çĕре вырттарнă.

Йывăр çĕкленĕскер,

Тайкаланса утать,

Ыттисенчен кая юлса

Кана-кана ларать.

Малтисене тарăхнипе

Шурă куçне çавăрттарать.

Ан тӳпеле, ан купала,

Çĕклем вăл - кăткăс япала.

Хӳтĕлекен пулас пулсан

Тапăнакан пулмĕччĕ,

Ырă вăйсем вăйлă пулсан

Усал асман пулĕччĕ.

Ырă вăйсем хăватлине

Ĕненессĕм те килет,

Тульккăш темшĕн нумай чухне

Ыррине усал çĕнет.