Sign in | Sign Up | Signing in will enable you to post comments and send messages to the users.
 +13.0 °C
Люди не могут дать силу праву и дали силе право.(Б. Паскаль)
 

Ad

Аçтахар Плотников: Ҫӗнӗ ҫулпа, мухтавлӑ чӑвашсем!

Аçтахар Плотников31.12.2017 15:231686 views

Ҫӗнӗ 2018 ҫулпа, мухтавлӑ чӑвашсем!

Иртекен ҫул ҫӑмӑл мар пулчӗ пулин те, эпир, чӑвашсем, ӑна тивӗҫлӗн ирттертӗмӗр темелле! Пире хӗсес, пирӗ ҫын вырӑнне шутлас маррисем йышланчӗҫ пулин те пирӗн халӑх тивӗҫлӗ хурав пачӗ!

Тен, хӑшӗ-пӗри ку сӑмахсемпе килӗшмӗ те пулӗ. Чӑвашлӑх ҫулран ҫул чакса пырать тесе калӗ. Анчах та вӗсене эп Петӗр Хусанкайӑн сӑввипе хуравланӑ пулӑттӑм: «Каснӑ, вӑтӑрнӑ пире, Кӑкласа хӑртман та мар-тӑр, Вӑрлӑх юлнӑ пурпӗрех: Эпир пулнӑ, пур, пулатпӑр!». Ҫакна иртнӗ ҫул та лайӑх кӑтартса пачӗ: Мускавран чӑваш чӗлхине «ирӗклӗн» вӗрентесси пирки хушу ҫитсен чылай чӑвашсем ӑна хирӗҫ тӑчӗҫ. Эпӗ пӗлнӗ тӑрӑх Путин патне пӗр виҫӗ ҫыру таранах ӑсатнӑ. Чи пӗрремӗш — «Ирӗклӗх» пӗрлешӳрен. Каярах чӑваш халӑхӑн общественноҫӗ ҫыру ҫырнӑ (ҫыравҫӑсем, ӑсчахсем тата ыттисем алӑ пуснӑ), унтан — ваттисен канашӗ. Виҫҫӗмӗш ҫыру пирки тӗнче тетелӗнчи чылай МИХ пӗлтерчӗ, ҫавна май ӑна хӗрӳ сӳтсе яврӗҫ. Ҫулталӑк вӗҫнелле Патшалӑх Думи умне Владимир Болгарскийпе Валера Сунгуров пӗчченле пикета тухрӗҫ. Ку та калама ҫук пысӑк пахалӑхлӑ ӗҫ. Ахаль хура халӑха ку япалана ӑнланса илме, тен, йывӑр та пулӗ, ҫавах та чӑваш хастарӗсене ҫак ӗҫ питӗ вӑйлӑ тӗрев парать. Пӗри хавшак маррине кура, тепри хастаррине кура виҫҫӗмӗшӗ те хӑйӗн вӑйне кӑтартма пултарӗ. Ҫакӑнта унӑн пархатарӗ!

«Эпир пӗтетпӗр, халӑх чакать, чӑвашлӑх пӗтет», — тесе ларакансене ман ҫапла хурав кӑна парас килет: шӑп та лӑп эсир унашкал макӑрса ларнӑ хушӑра халӑх вӑйлӑ сиен курать те. Ӳпкелешсе на нӑйкӑшса ларас вырӑнне ӗҫне тӑвас пулать. Мӗн тума пултаратӑр — ҫавна тумалла. Вара ӗҫ кайӗ. Ташлама пултаракансем — ташлаччӑр, саккунсене лайӑх пӗлекенсем халӑх правине хӳтӗлеччӗр. Хӑватлӑ сӑмах калама пултараканни — хӗрӳ сӑмах калатӑр, ҫулӑмлӑ та чуна пырса тивекен хайлав ҫырма пултараканни — роман-сӑвӑ ҫыртӑр. «Чӑваш халӑх сайчӗ» те хӑйӗн ӗҫне тӑвӗ — хыпарсемпе паллаштарӗ, сирӗн ӗҫӗрсене ҫутатса тӑрӗ.

Халӑх пирӗн хавшак текенсене вара ҫапларах хурав парас килет: чӑвашсен вӑйсӑрлӑхӗшӗн чи пысӑк явапӗ — шӑп та лӑп сире пырса тивет. «Халӑх хавшак, хӑйсен ачисене чӑвашла вӗрентмест» текенсем хӑйсен ӗҫне тивӗҫлӗ шайра туманшӑнах халӑхӗ пирӗн ҫавнашкал. Чӑваш чӗлхи кирлӗлӗхне, культури вӑйлине халӑх патне ҫитерейменнине пулах халӑх пирӗн хӑйӗн хӑватне ҫухатать. Енчен те хура халӑх ытларах ют культура енне туртӑнать пулсан — кунта эп хамӑр ертӳҫӗсем хӑйсен ӗҫне туса ҫитерейменнине ҫеҫ куратӑп. Республика Элтеперӗ пирки мар эп калатӑп, чӑвашлӑх юхӑмне тытса пыраканнисем ҫинчен сӑмах пырать. «Эпӗ маттур, нумай-нумай ҫул чӑвашлӑхшӑн тӑрӑшатӑп» текенсен ҫак факта йышӑнмалла та килес ҫулсенче ӑна шута илсе ҫӗнӗлле ӗҫлеме тӑрӑшмалла. Унсӑрӑн чӑвашлӑх урапи малалла кусмӗ.

Хамӑн сӑмаха мухтава тивӗҫлӗ чӑвашсемпех вӗҫлес. Мӗншӗн эп вӗсене мухтатӑп-ха? Юлашки вӑхӑтра тӗл пулнӑ тӗслӗхсем ҫакна лайӑх ҫирӗплетсе параҫҫӗ. Пӗрре маршруткӑра ларса пынӑ вӑхӑтра пӗр хӗрарӑм пӗчӗк ачапа ларчӗ. Ман хыҫа вырнаҫрӗҫ те пӗр-пӗринпе шӑкӑл-шӑкӑл калаҫса пычӗҫ. Хӗрачи пӗр пилӗк ҫулхисемччӗ пулас, ҫавах та чӑвашла ӳсет. Мультикӗсене вырӑсла пӑхать пулин те вӗсен содержанине чӑвашлах каласа парать. Тепӗр май каласан, темле шӑтӑкра мар ӳсет, хамӑр хушӑрах. Ҫӑвах та ашшӗ-амӑшӗ ӑна чӑвашла ӳстерме вӑй-хӑват тупнӑ. Кайран тата тепре маршруткӑпа Лапсартан хуланалла тухаттӑм та тепӗр ҫемье — икӗ ачапа ашшӗ-амӑшӗ — чӑвашла калаҫакансем ларчӗҫ. Пӗр-пӗринпе чӑвашла калаҫрӗҫ, никамран та вӑтанмарӗҫ. Ку икӗ тӗслӗхе те юлашки уйӑх хушшинче сӑнарӑм. Паллах, чӑвашла ӳсекен ачасем проценчӗпе пысӑках мар, ҫавах та чи кирли ман шутпа — «вӑрлӑх» хӑварасси. Паянхи йывӑр-лару тӑру ӗмӗрӗпех тӑсӑлмӗ, паянхи Мускав хуҫи те ӗмӗрӗпех хӑйӗн пуканне йышӑнмӗ. Ҫутӑ кун ҫитсен чӑвашлӑха аталантарма пултаракансем валли «вӑрлӑх» хӑварасси — чи пысӑк ӗҫ пулмалла.

Тепӗр хут Ҫӗнӗ ҫулпа чӑвашсем! Хамӑр халӑхшӑн! Хамӑр культурӑшӑн — унӑн чӗлхишӗн, унӑн йӑли-йӗркишӗн — кар тӑрса ӗҫлер! Вара Чӑваш Турри те пире пулӑшса пырӗ, манса каймӗ! Ҫапла пултӑр!

 

Хушса пани: ачасене чӑвашла хӑш районта ытларах вӗрентессине кӑтартакан таблица. Вӗренӳ министерстви панӑ.

 

Comments:

Тимĕр Акташ // 4019.00.7949
2017-12-31 19:42
Çапла пултăрах!!! Çывхарас Çĕнĕ çул ячĕпе!
Анатоль // 4035.17.5378
2018-01-02 00:53
Çӗнӗ ҫулпа чӑвашсем-пӑлхарсем!!! Ҫак ҫултан хамӑрӑн авалхи пӑлхар тапхӑрти историне малалла аталантарас. Манса каяс мар хамӑрӑн ӗлӗкхи паттӑрсене, патшалӑхшӑн юнне те шеллемень ӑмӑрт ҫынсене. Пӑлхар ҫынран чӑваш пулнине асра тытар.
Владимир // 3051.33.4555
2018-02-05 17:31
Не зовите меня в Фанагорию,
Много мест интересных других.
Этой местности нет по истории
В генной памяти предков моих.
Я вирьял, я вирьялец, иль как уж там…,
После этого только чуваш.
Впрочем, всяко не против, пожалуйста –
Путь нас учит так, пройденный наш.

Но, народность – «Вирьял» уходящая,
Как кому; мне же оченно жаль.
Для вирьяла беда настоящая,
Но молчит у чуваша печаль....
Нет наречия ныне вирьяльского,
Просветитель нас так просветил;
«Просвещенными» стали мы наскоро –
От чужих, хоть и ярких светил…

Хоть и был я когда-то булгариным,
Но скорей, не по воле своей.
Был прислугой возможно, за барином -
Представителем дальних степей.
Предки жили - немного хорошего
Доставляло для них бытие;
Откажусь от Великого прошлого,
Раз уж прошлое то – не мое.

Не родня мне болгарины, с турками
Ощущения нету родства;
Я скорей черемис недотюрканный -
По нутру моего естества…
Не зовите меня в Фанагорию,
Просто нечего там мне ловить;
Все же ближе мне финно-угория -
Хоть у связи оборвана нить.
Agabazar // 3887.51.3318
2018-02-05 17:48
Agabazar
The comment was deleted.: дубль
Agabazar // 3887.51.3318
2018-02-05 17:48
Agabazar
Чăвашла калаç.

Comments

Your Name:
Your Comment:
B T U T Headline1 Headline2 Headline3 # X2 X2 Image http://
WWW:
ĂăĔĕÇçŸÿ

Symbols used: 0 symb. Maximum symbols: 1200 symb.
CLICK HERE to choose from a number of free Chuvash keyboard layout software.

Supported HTML Tags:

<i>...</i> <b>...</b> <u>...</u> <s>...</s> <a>...</a> <img> <h1>...</h1> <h2>...</h2> <h3>...</h3> <pre>...</pre> <sub>...</sub> <sup>...</sup> <ul> <ol> <li>


Orphus

Banners

 
About us | Statistic
(c) 2005-2010 Chuvash.Org. Questions about the site: p-code.ru