Электронлă вулавăш

Ку сайтра эсир чăвашла çырнă хайлавсене тупма пултаратăр. Пур хайлава та авторĕ, çырнă çул тăрăх çăмăллăн тупма пулать. Ку архива ятарласа хатĕрленĕ — сире килĕшекен хайлавсене эсир ку сайтра та, уйрăммăн уçласа илсе те вулама пултаратăр.

Пӗлме: хайлавсем вырнаҫтармалли йӗрке.

Салам, Стихван!

Тĕнче тĕлĕнмелле М. Шолохюв çĕршывĕ. Станици — ытарма çук хитре. Шолохов çуртне ытти çуртсемпе пĕрлех бомба ватнă, амăшне вĕлернĕ... Тепĕр кунне амăшне пытарма Шолохов машинпа çитнĕ (станица пирĕн енче), анчах лайăх пытарма та май килмен.

Ытарма çук илемлĕ çĕршыв! Эпир Дон хĕрринче. Леш енче 30 çухрăмра нимĕç. Чăн-чăн хăватлă вăрçă, тĕнчере халиччен пулманни, 6-мĕшĕнчен пуçланать! Çавăнта хĕрлĕ арăслан пек çапăçăп эпĕ. Пуçăма хурас пулсан — çавăнта хурăп вара.

Пĕтĕм юлташсене, ватти-вĕттипе салам. Пичет çуртĕнче кам пур, пурне те ыр сунатăп.

3.10.42 ç.

Улатимĕр.

Тата 3 сехетрен сывах юлсан çырăп. Ан манăр ывăла!

Çав-çав çĕрте, çав çĕрте

Тиек йытти тил тытать,

Тил тытсан та юраймасть —

Эпир ăçтан юрăпăр?

Çав-çав çĕрте, çав çĕрте

Пуп кушакĕ пул тытать,

Пул тытсан та юраймасть —

Эпир ăçтан юрăпăр?

Çав-çав çĕрте, çав çĕрте

Ула кушак — мыскараç,

Пăр-рис, пăр-рис! тесен те

Çапах тарма шутламасть

Аллисене чарать те

Армак-чармак чавалать;

Шурă хута хуратса,

Кукăр-макăр чăрмалать.

Асаймăçа-карчăка,

Çветтуй юмăç-вĕрӳçе,

Кăтра пупа асăнса,

Çак юмаха çырас пуль.

Çав-çав çĕрте, çав çĕрте

Хура вăрман леш енче,

Хура халăх хушшинче

Пуп таврашĕ пурнать, тет.

Кун таврăннă майĕпе

Çавă хура халăхăн

Кăтиклесе чăхăсем

Çмарта тума пуçласан,

Савăнаç, тет, пуп тавраш.

Киккирики автансем,

Хăпартланса авăтма

Хытăраххăн пуçласан,

Хĕпĕртет, тет, пуп этем.

Вĕсен шухăш çапла, тет:

«Лапăстатса чăпар чăх

Йăва çине ухать те

Малалла

Эп лекрĕм тĕттĕм вăрмана,

Тӳрех, ав, путрăм шухăша.

Утатăп такăр сукмакпа,

Курмастăп ним те хам умра.

Халь тухрăм пĕр уçланкăна,

Капмар юман ӳсет унта.

Эп пырса лартăм ун айне,

Пуçларăм хамăн юррине.

Ман тунсăх юрăна илтсе,

Пĕр шăпчăк килчĕ, ав, вĕçсе.

Вăл та ман пек, ват юман пек,

Тен, хуйхăрать темскершĕн тек.

Çак сăн ӳкерчĕке курса,

Пушшех эп кайрăм куллянса.

Тен, пурнăç тунă-ши çапла,

Пире пĕччен ĕмĕр каçма.

Ав, шăпчăкĕ пĕччен вĕçет,

Ав, ват юман пĕччен ӳсет.

Кашлаççĕ ытти йывăçсем,

Пăшăлтаççĕ тем вĕсем.

Эп ыталарăм юмана,

Шăпчăкĕ вĕçрĕ аякка.

Çапла, çак тĕттĕм вăрманта,

Эп тупрăм икĕ юлташа.

Ман куçсем сана шырасçĕ,

Ниепле тĕл пулаймаççĕ.

Чун-чĕрем сана савать,

Эс çук чух вăл ыратать.

Сан çепĕç сассуна илтесчĕ,

Хыт ытамна манăн лекесчĕ.

Аш аллуна хытă тытса,

Утасчĕ çуммăн йăпанса.

Манран эс халĕ инçетре,

Тен, ытамлан урăх хĕре.

Аса илместĕн тек мана,

Манса та кайрăн пулмалла.

Çулсем те пирĕн, ав, юпленчĕç,

Ман ĕмĕте майпен сӳнтерчĕç.

Утаймăпăр тек пĕр çулпа,

Пирĕн халь пулĕ ик шăпа.

Сан патна эп тытрăм вăрăм çул,

тĕлĕнтермĕш çул ку! Вăл — Кун-çул.

Утăп çĕрĕн-кунĕн ывăнми,

утăп çăвĕн-хĕлĕн чарăнми.

Утăп — хавхаланăп чĕререн,

юрлăп ăшă тунсăх килнĕрен.

Тĕлпулу телей вăрри акать:

аякка вĕç, юррăм, аякка!

Çуралсам эс шанчăк çутинче,

шăрансам эс лăпкă çул çинче.

Лăпкă мар-çке, лăпкă мар ку çул,

тĕлĕнтермĕш çул ку! Вăл — Кун-çул.

Çут Сăнарăм — ăшă Пайăркам,

систерсемччĕ: хăш тĕлте эс? Кам?

Ĕлĕк пĕр карчăкпа старик пурăннă. Вĕсен пĕртен-пĕр ывăлĕ пулнă, ăна Этикан тесе чĕннĕ. Çак Этикан питĕ маттур каччă пулса ӳснĕ иккен те, çавăнпа ăна çитĕнсе çитсен салтака илсе кайнă.

Ĕлĕк салтакра хальхи пек мар, çирĕмшер—çирĕм пиллĕкшер çул пурăннă. Анчах Этикана салтак служби пĕрре те килĕшмен: вăл тухать те тарать службăран.

Пĕр кун каять хайхи, икĕ кун каять, виçĕ кун та каять... Виççĕмĕш уйăхне тин пĕр сухаçа тĕл пулать. Этиканăн хырăмĕ çав тери выçса çитнĕ пулнă, ывăнасса та ывăннă, çавăнпа та вăл: çак старик патне чарăнам-ха, тесе шухăшланă. Вара старик патнерех пырать те:

— Вăй патăр, асатте! — тесе ыр сунать.

Старик ăна хирĕç:

— Тавах, канса кай, — тет.

Этикан старикпе чылайччен калаçса ларать. Старик ăна пĕр çăкăр сăмси касса парать, умне пĕр кăкшăм уйран лартать. Вара лайăх апатлантарнă хыççăн, старик Этикана хăш еннелле кайсай яла часрах çитесси çинчен каласа, çул кăтартса ярать.

Çакăн хыççăн Этикан часах пĕр пĕчĕк яла пырса çитет. Ял вĕçĕнче пĕр пĕчĕкçеççĕ пӳрт ларать. Этикан çав пӳрт чӳречи умне пырать те:

— Хваттер яраймăр-ши? — тесе ыйтать. Ку пӳртре пĕр карчăк çех пурăннă иккен.

Малалла

Эсĕ тытса савсассăн,

Хĕвел тухĕ хĕрелсе;

Эсĕ мана савмасан,

Хĕвел анĕ хуралса.

Паянлăха сыв пулăр,

Ыранлăха пур пулăр.

Виçминесем çитсессĕн,

Куçа-куçăн калаçма

Тата килсе кĕрĕп-ха.

Сирĕн пата килтĕм те —

Кĕтсе лартăм эп пăртак.

Ним ĕçпе мар, ахалех

Пуплемешкĕн килнĕччĕ.

Ик тăванран пĕри те

Эсир килте пулмарăр.

Тепĕр чухне çавăн пек

Тата кĕрсе тухăп ха.

Тăпăр-тапăр тапăртатса,

Пурнăç путлĕ пулмарĕ;

Лăпăр-лапăр лапăртатса,

Сăвă путлĕ пулмарĕ.

Курак курать, тет,

Чавка чавать, тет,

Чăррик-чаррик! çухăрса,

Çăхан çăлать, тет,

Чĕкеç чĕнет, тет.

Азбуки арманта,

Веди-глаголь вăрманта.

Добро эс те алкумне

Çело покой тухнă, тет.

Ижеветте пĕлетне,

Пĕр чĕл çăкăр çиетне?

Ят çырмашкăн пит хĕнĕ,

Хвитташăн та хĕненĕ.

Азбукине пĕлмесен,

Йĕрсе ларăн эс, Çемен.

Рцыпала титлă,

Иван пуçĕ пыйтлă.