Малалла утар!

Чӑваш чӗлхи хӑрушлӑха лекни пирки пӗлтерни

■ 16.03.2009 20:27 | 7723 views

Кӑҫал нарӑсӑн 19-мӗшӗнче ЮНЕСКО хӑйӗн ҫухалакан чӗлхесен карттине кӑтартнӑ хыҫҫӑн Чӑваш Енре кӑткӑ йӑви пекех чупма пуҫларӗҫ — пирӗн чӗлхе хӑрушлӑхра иккен! Ку хыпар хӑш-пӗр ҫынсен пуҫӗнче чан ҫапнӑ пекех янраса кайнӑ курӑнать те вӗсем чупкалама тытӑннӑ. Ку хыпара пелмен ҫын юлмарӗ те пулӗ. Ку лайӑх-ха... эпир, ҫынсем, ҫухатнӑ чухне ҫеҫ япалана хаклама вӗренетпӗр. Ку чӑвашӑн инкекӗ мар, пур халӑхӑн та... Ҫапла май, тен, чӑваш чӗлхи ыйтӑвне те тӗплӗнрех пӑхма пуҫлӗҫ. Пурӑна киле, тен, ҫитес ҫула чӑваш чӗлхине те халаллӗҫ. Пӑхӑпӑр.
Ытларах чухне кун йышши хыпарсене Раҫҫейре пӗлтермеҫҫӗ — курмӑш пулаҫҫӗ те халӑх пӗлмесӗрех юлать.

More...

[Comments (7)]

Пирӗн сайт ҫине куҫаракан каҫҫа кӗртме ыйтнӑ иккен

■ 04.03.2009 19:40 | 13681 views

Cap.ru сайтри хӑна кӗнекине кӗрсе пӑхрӑм — ҫынсене мӗн пӑшӑрхантарать-ши тесе. Пӑхатӑп та — Нарсов Валерий Иванович Cap.ru сайтра пирӗн сайт ҫине каҫӑ лартма ыйтать. Кайран, тен, хуратма та пултарӗҫ тесе кунта кӗртсе лартас терӗм:

Уважаемые администраторы сайта! Я отправил письмо на чувашском языке, но к сожалению, Ваш сайт чувашские буквы обозначает кодировочными символами, в результате при опубликовании сообщения некоторые слова выглядят некорректно. А дело вот в чем: извините, может быть я ошибаюсь, но на мой взгляд на официальном сайте Чувашской Республики отсутствует баннер –гиперссылка на ЧУВАШСКИЙ НАЦИОНАЛЬНЫЙ САЙТ (( http://chuvash.

More...

[Comments (13)]

Лоша

■ 20.02.2009 13:35 | 5806 views

«Лошадь» сӑмаха вырӑссем тӗрӗксенчен илнине пӗлетӗп-ха. Ак халӗ ман пата хыпар ҫитрӗ — «Яндекс. Словари» проектра ҫӗнӗ сӑмахсар хушӑннӑ тет — «Школьный этимологический словарь русского языка». Ку словарь еплерех-ши тесе тӗрӗслес терӗм, «Лошадь» сӑмах шыраса пӑхрӑм.

ЛОШАДЬ. Искон. Суф. производное от лоша, в некоторых слав. яз. еще известного. Др.-рус. лоша < тюрк. алаша "лошадь, мерин".

Тем тесен те пирӗнтен, чӑвашсенчен (малтан пӑлхар ятлӑскерсенчен), йышӑннӑ ку сӑмаха! Авалхи вырӑс сӑмахӗ «а»-па пуҫланмасть. Пӗри унта «Лошадь» ← «лаша-ут» мӑшӑр сӑмахран пулнӑ тесе ҫырнӑччӗ-ха, эп вара ку шухӑш тӗрӗс мар тесе шутлатӑп.

More...

Ҫӗр ӗҫченӗн ҫулталӑкӗ валли тунӑ логотип

■ 09.02.2009 10:49 | 6159 views

Унччен ҫак логотипа курманччӗ-ха... Паян вара мӗнле те хыпар тупас тесе cap.ru сайта кӗтӗм те — куртӑм.
Ӳкерекенӗ мӗн палӑртасшӑн пулнӑ-ха? «2009» хисеп ҫинче халь тин ҫеҫ вӗҫсе каясла темле ҫын тӑрать. Тырӑ пучаххине тытнӑ та ун ҫине пӑхса киленет-и?.. Тен тырӑ пучаххи ҫинчен сӑвӑ ҫырасшӑн вӑл?.. Ҫук, тем тесен те, ку логотип ман кӑмӑла каймарӗ.
Эпӗ пулсан логотипра ӗҫлекен ҫынна, ӗҫченлӗхе тӗпе хурса хатӗрлеттӗм.

[Comments]

Ярославль урамӗпе утса тухсан...

■ 06.02.2009 20:59 | 6990 views

Ҫапла, пӗррехинче, ҫак урам тӑрӑх утса тухма тиврӗ. Ӗҫ вӗренӳ сессийӗ вӑхӑтӗнче пулса иртрӗ — заняти пуҫланиччен вӑхӑт нумайччӗ те сив ҫанталӑка пӑхмасӑр хула тӑрӑх уҫӑлса ҫӳрес терӗм.
Ярославль урамне утса ҫитрӗм ӗнтӗ... Утатӑп. Шупашкарти кашни ҫурт ҫине тенӗ пекех урам ятне тата ун номерне ҫырса хунӑ. Питӗ кирлӗ япала — васкавлӑ пулӑшу та кирлӗ чухне ҫурта хӑвӑрт тупма пултарать. Вӑт, утатӑп хайхи... Утнӑ май пӗр ҫурт ҫине «Ярославский урамӗ» тесе ҫырнине асӑрхарӑм. «Эх», — тетӗп хам ӑшра, — «чӑвашла тӗрӗс куҫарма пӗлеймен иккен...» Тепри патне ҫывхарнӑ май ун ҫинче те пулин тӗрӗс ҫырнӑ-ши тесе шухӑшлатӑп.

More...

[Comments (2)]

Вырӑссем канма вӗренесшӗн тет...

■ 14.01.2009 10:15 | 6491 views

Халӗ эп Шупашкарта пулнӑ май хыпарсемпе инҫекурав урлӑ паллашатӑп. Ара, кунта, интернечӗ ҫук та... ирӗксӗрех ҫав хатӗрпе усӑ курма тивет. Интернечӗ пур чухне, паллах, эпӗ хыпарсемпе Lenta.ru сайтра паллашатӑп – унта вӗсем объективлӑрах тата (ку маншӑн питӗ паха) тӗрлӗ енлӗ кӑтартаҫҫӗ. Инҫекураври пек пӗр енлӗ мар.
Пӗррехинче, ҫапла пӑхса ларатӑп та ӗнтӗ, Медведев юлташӑн сӑмахне илтрӗм. Эпир, Раҫҫей ҫыннисем, канма пӗлместпӗр иккен. Канма вара пирӗн анӑҫри культурӑран вӗренмелле иккен. Ку сӑмаха вӑл ҫӗнӗ ҫулхи кану вӑхӑчӗ пирки каларӗ. Мана ку, ун сӑмахӗсем, питех те килӗшмерӗҫ.

More...

[Comments (5)]

2008 ҫула пӗтӗмлетсе

■ 25.12.2008 17:09 | 7686 views

http://chuvash.org/blogs/comments/161.html — кунта 2006 ҫул пӗтӗмлетӗвӗ.
http://chuvash.org/blogs/comments/531.html — кунта пӗлтӗрхи, 2007 ҫул пӗтӗмлетӗвӗ.

Яланхи пекех япӑххине аса илер.
1. Ман пурнӑҫра хурлӑхлӑ хыпар пулчӗ — атте ҫут тӗнчерен уйрӑлса кайрӗ. Ку сӑлтава пула аталану самай чакрӗ — фотосессисем те ҫителӗклӗ ирттереймерӗм.
2. Пӗлтӗр сервер хваттере куҫрӗ пулсан, кӑҫал вара пушшех те пӗтсе ларчӗ. Яланхи пекех, пӑтӑрмах ҫу уйӑхӗн пуҫламӑшӗнче пулса иртрӗ. Лайӑх хыпарӗ кӑҫал та пур — ҫӗнӗ сервер туянса, ӑна ӗнерлесе те ҫитернӗ, анчах, хостинга вырнаҫтарман-ха.

More...

[Comments (2)]

Киличчен килменни

■ 22.12.2008 16:11 | 15502 views

Эх... Шупашкара киличчен килменни лайӑхрах пулӗ. Ытла та чуна ыраттарать-ҫке. Эрнекун Республика лапамне лакрӗм те... Мӗн курӗ унта чӑваш? Пысӑк саспаллисемпе "С НОВЫМ ГОДОМ!" тесе ҫырса хунӑ. Чӑваш тӗсӗсем те ҫук! Шурӑ, кӑвак, хӗрлӗ. Раҫҫей ҫӗрӗ ӗнтӗ! Чӑваш чӗлхи пирки мӑнаҫлӑн калаҫма пуҫласан тӳрех "националист" тесе калаҫҫӗ, судпа айӑплама та пултараҫҫӗ. Кунта вара тепӗр халӑх чунне ыраттараҫҫӗ — хӑнк та тумаҫҫӗ. Вӗрентӳ министерствине кӗме лекрӗ — алӑк ҫине ниӑҫта та чӑвашла ҫырса ҫапнине курмарӑм — йӑлт вырӑсла. Калаҫма таҫта та вырӑсла ҫеҫ калаҫаҫҫӗ.

More...

Ваттисен сӑмахӗсем

■ 18.12.2008 14:01 | 8109 views

Малтанхи президент ҫырӑвӗсене вуламанчӗ. Хальхипе паллашас терӗм. Ҫырура ваттисен сӑмахӗсене нумай усӑ курни курӑнчӗ.
«Ырлӑхпа хурлӑх пӗрле ҫӳреҫҫӗ», «Тӗшӗ тымара пӑхать», «Ҫынсӑр ҫын пурӑнаймасть», «Пӳрт-ҫурт тытма тӑн-пуҫ кирлӗ» — тӑватӑ штук. Вӗсемпе интереслӗрех вуланать.
Паллах, тӗп вырӑнта кризис тӑрать. Эп ытларах культурӑпа вӗрентӳ ҫинчен ҫырнине вуларӑм.
Пурте хастаррӑн ӗҫе хутшӑнмасӑр Чӑваш Ен ӑнӑҫлӑ аталанаймӗ (выр. залог успехов Чувашии – в инициативе каждого!) тени, сӑвӑ ӑмӑртӑвне аталантарасси пирки калани килӗшрӗ.

More...

Ҫӗнӗ наци радионе тӑвасшӑн - 60% чӑвашла пулӗ

■ 12.12.2008 16:54 | 5961 views

Чӑваш Енре чӑваш наци радионе тума хатӗрленеҫҫӗ тет-и?... Ку радиостанци 60% чӑвашла, 35% вырӑсла тата 5% тутарла ӗҫлемелле тет. 2009 ҫултан ӗҫлеме пуҫламалла тет. Пӗтӗм эфирӑн 60% аналитикӑллӑ-информациллӗ передачӑсем пулмалла тет, 40% — юрӑсемпе тултарӗҫ.

Хыпар ҫырса тӑма халӗ вӑхӑт ҫук, ҫавӑнпа та кунта та пулин пӗлтерем.

Шухӑшӗ чаплӑ, анчах епле пурнӑҫланӗ-ши?

[Comments (4)]

29-мӗш mp3 пуххи килӗшрӗ

■ 09.12.2008 20:56 | 5630 views

Хам валли лайӑх mp3 пуххи тупрӑм — «Аксар» кӑларнӑ 29-мӗш номерли. Ку кӑларӑмра чӑваш халӑх юррисене пухнӑ. Вӗсене, паллах, ытларах пайӗпе, хальхи юрӑҫсемпе ушкӑнсем юрлаҫҫӗ. Кӗввине те чылайӗшӗнче хальхи инструментсемпе тунӑ (Т. Петрова юрлакан пӗр юрӑра акӑлчанла калакан кӗвӗпе усӑ курнӑ! Sic!). Тем тесен те мана чӑваш халӑх юррисем ытларах килӗшеҫҫӗ. Хальхи юрӑсенчен хӑшӗ-пӗри ҫеҫ пысӑк хака тивӗҫлӗ, ыттисем вара ҫуп-ҫап кӑна (ҫапах та мӑкшӑсем, сӑмахран, вӗсем пурришӗн пире ӑмсанаҫҫӗ). Ку дискри юрӑсенчен мана уйрӑмах А. Сарри юрлакан «Кайӑк хур юрри», «Ан кай кӑвакал», «Ан авӑн шӗшкӗ» (Артемьевӑн ҫав ятлӑ калавне вуланӑ май мӗнле юрӑ-ши вӑл теттӗм), «Чечек акрӑм та» (питӗ илемлӗ юрӑ!

More...

[Comments]

Ӗҫлекен ҫынсене кӳрентерет

■ 05.12.2008 14:03 | 5977 views

Эх ҫак Микулая. Хӑй мӗн туни паллӑ мар (пӗлменнине ҫырмӑп) — ыттисене вара кӳрентерме пӗрре те вӑтанмасть.
http://chuvash.org/news/566.html — ҫак хыпар пирки шухӑшсене вуласан акӑ мӗн курма пулать:
Елена Нарпи (журналсенче унӑн хайлавӗсем пичетленеҫҫӗ, чӑвашла ҫырать) шухӑшӗ ҫине епле хуравлать-ха? «Е эсӗ МАНКУРТ пулатӑн?» тет... Мӗнле-ха капла? Юрамасть ӗнтӗ апла ҫырма. Анонимла ҫырап тесе ҫапла тӑвать-ши? Ҫак темӑрах ман ҫинчен те «Эсӗ вара чӑваш чӗлхине Чӑваш республикинче тислӗк вырӑнне хунине килӗшнӗ курӑнать» ҫырать.

More...

РФ пуҫлӑхӗ

■ 04.12.2008 13:55 | 6404 views

РФ пуҫлӑхӗ кам пулни телеҫыхӑнуранах курӑнать. Ак, Медведевах илес — президент вырӑнне йышӑнма хатӗрленекен кандидат чухне ҫеҫ тухса калаҫрӗ. Халӗ вара калаҫмасть, ун вырӑнне пӗрремӗш министр калаҫать — Путин юлташ. Тӗрӗссипе пирӗн пуҫлӑх Путинах ҫав, Медведев мар.
//халӗ стенограммӑна вулатӑп та «Медведев» хушаматне асӑннине пӗрре те курмастӑп. :)

[Comments (2)]

Кӑларса ҫапас умӗн ҫеҫ чӗлхе уҫӑлать...

■ 19.11.2008 15:36 | 6429 views

http://lenta.ru/news/2008/11/19/shaimiev/

Шаймиев Мускава критикленӗ текен хыпара вуларӑм.
Тӗрӗс калать ӗнтӗ — чӗлхене пӗтересех пыраҫҫӗ шельмӑсем. Шел те, Раҫҫейре демократи пур тесе калаҫҫӗ пулин те, ҫук вӑл. Кашни чиновник хӑйне ӑшӑ вырӑнтан кӑларса пӑрахасран хӑраса ӗҫлет — Мускавра темле арӑш-пирӗш саккун кӑларсан та хирӗҫ чӗнеймест. Кӑларса ҫапас умӗн ҫеҫ вара чӗлхи уҫӑлать. Малтан вара...
Эпир те, ҫынсем, пурӑннӑ чухне епле пурӑнас тетпӗр ҫавӑн пек пурнӑҫа ирттеретпӗр. Вилес умне ҫитсен ҫеҫ пуҫа кӑтӑрт-кӑтӑрт хыҫкаласа илетпӗр те каҫару ыйтма пуҫлатпӑр.

More...

[Comments (4)]

Пире асӑнман...

■ 17.11.2008 22:59 | 6412 views

Вӗрентӳ сайтӗнче фантастикӑпа фэнтези конкурсӗ пирки хыпар вырнаҫтарнӑ:
http://gov.cap.ru/list4/news/rec.aspx?id=749376

Темшӗн пирӗн ҫинчен пӗр сӑмах та пӗлтермен. Эп, мантарӑн, кунӗн-ҫӗрӗн ярса панӑ хайлавсене вырнаҫтарассишӗн тӑрӑшатӑп (юлашки кунсенче купи-купипе ярса параҫҫӗ...), пӗрремӗш вырӑн йышӑнакансене пурне те картинсем парнелесшӗн... (6 пысӑк картин /пӗрин хакӗ пин тенкӗ патнелле/, 12 — пӗчӗкки /100 тенкӗ/).

Ман кӑмӑла аплах пусараймӑн ҫав — ҫав-ҫавах палӑртнине тӑвӑп!

[Comments (1)]

Елчӗк ентешлӗхне Ҫӗнӗ Шупашкара парнеленӗ тет

■ 11.11.2008 22:48 | 6184 views

Паян cap.ru порталти хыпарсене пӑхна май «Яльчикское землячество в подарок городу» ятлӑ хыпар куртӑм. Тӗленсех кайрӑм — «Ентешлӗхсене те парнелеме пуҫларӗҫ-ши ӗнтӗ?» тетӗп. Тем тесен те ятне виҫҫӗ вуларӑм — ҫапах та ентешлӗхе хулана парнеленӗ пек пулса тухать. Хыпарӗ, паллах, урӑххи пирки — Ҫӗнӗ Шупашкарта Елчӗк ентешлӗхӗ «Елчӗк Ен» ятлӑ уяв ирттерет иккен.
Ҫапла ҫав, вырӑсланатпӑр-вырӑсланатпӑр — вырӑсланса ҫитейместпӗр. Ни вырӑс, ни чӑваш тепӗр майлӑ.

Хыпарӗ кунта: http://gov.cap.

More...

[Comments]

Куда?!..

■ 10.11.2008 14:49 | 6651 views

Чӳкӗн 15-мӗшӗнче ман Хусанта иртекен ҫавра сӗтеле хутшӑнма тивӗ. Ҫавна май билетне маларах илсе хурас терӗм. Малтан, ав, билет ҫуккипех, Раҫҫей чӑваш пики ӑмӑртӑва кайса кураймарӑм. Тата Шупашкара ҫитнӗ-ҫитнех чукун ҫул вокзалӗнче билета чӑвашла туянса пӑхас терӗм.
Чӳрече умӗнче ҫын ҫукки мана, паллах, кӑмӑла кайрӗ (ара, кунта, Чулхулара, тӑр-ха черетре! Пӗр билета туянмашкӑн сехет ҫурӑ тӑмалла!). Билет сутакан майра сӑнӗпе пӗрре те чӑвашла пӗлекен хӗрарӑм пек туйӑнмарӗ. Ҫавах "Мана Чулхуларан Хусана ҫити билет парӑр-ха" — терӗм. Тата "чӳкӗн 14-мӗшӗн каҫхи валли" тесшӗнччӗ те, анчах тӳрех анратса (чӳкне ӑҫтан пӗлтӗр-ха ӗнтӗ?

More...

[Comments (1)]

Хазария. Быль, как небыль

■ 22.10.2008 16:03 | 7644 views

В России завершились съемки историко-публицистического фильма "Хазария. Быль, как небыль"...

http://lenta.ru/news/2008/10/22/hazaria/

Вӑт... хасарсем пирки фильм та ӳкернӗ иккен. Пӑхасчӗ ӑна...

[Comments]

Чӑваш ячӗсем

■ 20.10.2008 22:19 | 6145 views

...пулсан, вӗсене чӑнах та ют ҫӗршыври халӑхсен хӗрӗсемпе арпаштарма пулатчӗ, ячӗсене кӑна илер: Изабелла, Лиана, Христина, Вероника. Ҫӗр ҫул каярах Элмет чӑвашӗсем паракан Минеслу, Сертевпи, Илемпи ячӗсем вырӑнне ҫак ятсене ҫӗнӗ самана илсе килчӗ ку тӑрӑха...

http://suvar.su/1404.html

Чӑнах та Изабелла ят Нарсписемпе Илемписенчен лайӑхрах пулӗ. Е вырӑнлӑрах... хальхи саманара.

[Comments (1)]

Хаҫат-журнал нумайрах пичетленӗ теҫҫӗ...

■ 18.10.2008 15:35 | 6949 views

http://ru.chuvash.org/news/608.html

Ку хыпара ӗненес пулсан — хаҫат-журнал калӑпӑшӗ ӳсет теме пулать. Ав, ҫӗнӗ журналсемпе хаҫатсем те тухаҫҫӗ.
Анчах та самани халӗ ҫавнашкал — рекламӑллӑ кӑларӑмсен йышӗ ӳсет те ахальлисен чакать. Ҫӗнӗ журналӗсем — пурте рекламӑллисем (вӗсен шутне пирӗн холдинг /ҫапла, эпир халь холдинг ятлӑ/ кӑларма тытӑннӑ «Вся недвижимость» журнал та кӗрет).

[Comments (3)]